ทางข้ามแบบยกพื้น (Raised Crosswalk) คือทางม้าลายที่ยกพื้นขึ้นมาเสมอระดับทางเท้า ใช้ลูกระนาดทำหน้าที่เป็นตัวทางข้าม รถยังขับผ่านได้ แต่ต้องช้าลง เพราะถ้าไม่ช้าคนขับจะรู้สึกถึงแรงกระแทกแน่นอน
หัวใจของมันอยู่ที่ความสูง ประมาณ 10 ซม. ถ้าคนที่ยืนรอข้ามเป็นผู้ใช้รถเข็น คนตัวเล็ก หรือเด็ก ความสูงจะช่วยยกระดับสายตาจากใต้ระดับฝากระโปรงรถ ขึ้นมาใกล้ระดับกระจกหน้า ทั้งคนขับและคนเดินจะมองเห็นกันได้ง่ายทันที และเมื่อทุกคนเห็นกันก่อน รถก็ช้าลงก่อน
มาตรฐานความสูงของเนิน
– FHWA 75-150 มม. ส่วนมาก 76-89 มม.
– NZTA 100 มม. (10 ซม.)
– อังกฤษ 75-100 มม.
– ถ้ารถดับเพลิง-พยาบาลใช้เส้นทาง เพดาน 75 มม.
มาตรฐานจากประเทศต่างๆ ที่กำหนดไว้แล้ว
🇺🇸 สหรัฐอเมริกา หน่วยงาน FHWA ระบุชัดว่า ทางข้ามแบบนี้คือเนินชะลอความเร็วแบบแบนกว้าง ที่ตีเส้นทางข้ามทับลงไป
🇬🇧 สหราชอาณาจักร มีคู่มือ LTN 1/07 ว่าด้วยการชะลอความเร็ว
🇳🇿 นิวซีแลนด์ มีทั้งทางเท้ายกระดับ และทางม้าลายแบบยกพื้น พร้อมข้อกำหนดทางลาดขอบทาง
🇦🇺 ออสเตรเลีย มีคู่มือ Austroads
ส่วน NACTO และ GDCI ก็เขียนไว้ในคู่มือออกแบบถนนเมือง ทุกฉบับมีทั้งตัวเลขและหน่วยงานที่รับผิดชอบ
ยอดราบและทางขึ้นลง
– FHWA 3.0 ม. ทางขึ้นลง 1.8 ม.
– NZTA 2-6 ม. ทางลาดไม่ชันกว่า 1:15 ที่ 30 กม./ชม.
– อังกฤษอย่างน้อย 6 ม. 1:15
ความชันและขนาด
– NACTO ไม่ชันกว่า 1:10 ไม่แบนกว่า 1:25, ทางลาดข้างไม่เกิน 1:6, ขอบเหลื่อมไม่เกิน 6 มม., ให้มีป้ายเตือนคนขับ W17-1
– FHWA กว้าง 3.0 ม. ล้อหน้า-หลังอยู่บนทางยกพร้อมกัน
พอทางข้ามแบบยกพื้นเสมอทางเท้า ขอบที่เคยเตือนหายไป
– FHWA ให้ใช้พื้นผิวนูนหรือสัญญาณสัมผัสและสีตัดกัน
– NACTO ให้แถบตรวจจับเสมอ
– NZTA ให้พื้นผิวเตือนเต็มความกว้างทางลาดขอบทาง
NZTA ชี้ว่า ทางข้ามแบบยกพื้นตัดทางลาดขอบทางออกไป ทำให้ทางเท้าต่อเนื่องข้ามถนนได้
ในปี 2001 FHWA เทียบความเร็วรถระหว่างจุดข้ามแบบยกพื้นกับจุดที่ไม่ได้ยกพื้น พบว่า
ความเร็วรถที่จุดข้ามแบบยกพื้นต่ำกว่าจุดที่ไม่ได้ยกพื้น 6.5 ถึง 19.3 กม./ชม. และการที่รถยอมหยุดให้คนข้าม จะเพิ่มขึ้นชัดเจนเมื่อเห็นไฟกะพริบเตือนเหนือป้าย ตรงกับแนวคิดที่ว่า ทางข้ามยกพื้นคือการบังคับทางกายภาพ ถ้ารถไม่ชะลอ คนขับจะรู้สึกเอง ผลนี้มาจากจุดข้ามแบบยกพื้น 2 จุด ที่เมืองดาร์แฮม รัฐนอร์ทแคโรไลนา เชื่อถือได้ทั้งสองจุด ส่วนที่เชื่อถือไม่ได้มาจากอีกจุดหนึ่ง ในรัฐแมริแลนด์ วัดได้ไม่กี่สิบคัน และไฟกะพริบก็ยังไม่รู้ว่าช่วยแค่ไหน
ประเทศไทย🇹🇭 เท่าที่ค้นหาได้ ยังไม่มีมาตรฐานกลาง แต่ข่าวดีคือ สภากรุงเทพมหานครเสนอให้ กทม.สร้างทางข้ามยกระดับ และให้สัญญาณไฟคนข้ามก่อนรถ
ที่ชื่นใจคือ เราเริ่มเห็นมีการสร้างบริเวณที่หน้าโรงเรียนบ้างแล้ว
สจส. กทม. ทำทางข้ามยกระดับนำร่องหน้าโรงเรียน 4 แห่ง คือ อัสสัมชัญแผนกประถม สาทรซอย 11 วัดช่องนนทรี วัดอัมพวา จรัญสนิทวงศ์ซอย 22 และวิชากร มิตรไมตรีซอย 2 ทางข้ามอยู่เสมอทางเท้า เขาให้เหตุผลว่าช่วยคนใช้รถเข็นวีลแชร์เป็นหลัก ติดป้ายเตือนทางข้ามและป้ายเตือนทางลาดชันก่อนถึงทางข้าม 50 เมตร และมีแผนขยายไปหน้าโรงเรียน สำนักงาน ศูนย์การค้า และย่านชุมชนต่อไป
เราขาดแค่นิดเดียว คือ การกำหนดมาตรฐานกลางและประกาศใช้ ให้ทุกหน่วยงานใช้ร่วมกัน
เมื่อมีทางข้ามยกพื้น ทุกคนก็จะปลอดภัยมากขึ้น
ที่มา:
– Federal Highway Administration (FHWA) — Raised Crosswalk countermeasure technical sheet — https://safety.fhwa.dot.gov/ped_bike/step/docs/techSheet_RaisedCW2018.pdf
– Federal Highway Administration (FHWA) — Traffic Calming ePrimer, Module 3 Part 2 — https://highways.dot.gov/safety/speed-management/traffic-calming-eprimer/module-3-part-2
– Federal Highway Administration (FHWA) — งานศึกษาผลของทางข้ามแบบยกพื้นต่อความเร็วรถ (2001) — https://www.fhwa.dot.gov/publications/research/safety/pedbike/0104.pdf
– National Association of City Transportation Officials (NACTO) — Urban Street Design Guide: Speed Table — https://nacto.org/publication/urban-street-design-guide/street-design-elements/vertical-speed-control-elements/speed-table
– Global Designing Cities Initiative (GDCI) — Global Street Design Guide: Crossing Types — https://gdci.wpengine.com/publication/global-street-design-guide/designing-streets-people/designing-for-pedestrians/pedestrian-crossings/crossing-types
– Waka Kotahi NZ Transport Agency (NZTA) — Pedestrian network guidance: Pedestrian platforms — https://www.nzta.govt.nz/walking-cycling-and-public-transport/walking/walking-standards-and-guidelines/pedestrian-network-guidance/design/crossings/non-priority-crossing-aids/pedestrian-platforms
– Waka Kotahi NZ Transport Agency (NZTA) — Pedestrian network guidance: Raised zebra crossings — https://www.nzta.govt.nz/walking-cycling-and-public-transport/walking/walking-standards-and-guidelines/pedestrian-network-guidance/design/crossings/priority-crossings/raised-zebra-crossings
– Waka Kotahi NZ Transport Agency (NZTA) — Pedestrian network guidance: Kerb ramp design — https://www.nzta.govt.nz/walking-cycling-and-public-transport/walking/walking-standards-and-guidelines/pedestrian-network-guidance/design/crossings/crossing-design-principles/kerb-ramp-design
– Department for Transport, United Kingdom — Local Transport Note 1/07: Traffic Calming — https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/918429/ltn-1-07_Traffic-calming-guidance.pdf
– Austroads — Guide to Road Design Part 4: Intersections and Crossings — https://austroads.gov.au/publications/road-design/agrd04
– มติชนออนไลน์ — สภากรุงเทพมหานครเสนอให้ กทม. สร้างทางข้ามยกระดับและให้สัญญาณไฟคนข้ามก่อนรถ — https://www.matichon.co.th/local/news_5829485
– Thai PBS The Active — แผนงานความปลอดภัยทางถนนของกรุงเทพมหานคร — https://theactive.thaipbs.or.th/news/safety-20250121
– ไทยรัฐ — ทางม้าลายรุ่นใหม่ยกระดับ กทม.นำร่องหน้าโรงเรียน 4 แห่ง คนขับต้องชะลอ — https://www.thairath.co.th/newspaper/2809124